Skip to content

Stadsdeel Almere Buiten (kenmerken en trends)

De Oostvaardersplassen in uw achtertuin!

Almere Buiten is het groene stadsdeel aan de oostkant van de stad. Een stadsdeel waar bossen, parken en velden om de hoek liggen, met het ultieme kroonjuweel: de ‘nieuwe wildernis’ Oostvaardersplassen. Bewoners roemen de groene woonomgeving. 

Het stadsdeel is ruim opgezet met bijzondere architectuur, recreatieve voorzieningen en sportaccommodaties, waaraan overigens wel een tekort wordt geconstateerd, en veel betrokken bewoners. De eigen identiteit van het stadsdeel vinden bewoners terug in de ligging vlak bij de Oostvaardersplassen, de ruimtelijke opzet van het stadsdeel met de lange zichtlijnen en fietspaden, plus het kassengebied Buitenvaart. 

1. Wonen

De twaalf buurten van Almere Buiten zijn van west naar oost ontwikkeld. Ze vormen een staalkaart van 25 jaar stedenbouw en architectuur in Nederland. Eilandenbuurt-Zuid kenmerkt zich door het Gewilde Wonen. De Buitenkans is een bijzondere ecologische woonbuurt. Ook de veelkleurige Regenboogbuurt trekt de aandacht. 

55.000 Buitenaren vinden in Buiten hun thuis (28 procent van Almere). Er staan ruim 21.000 woningen, vooral rijwoningen. Het aandeel appartementen is kleiner dan in de andere stadsdelen. Op Almere Hout na heeft Almere Buiten het hoogste percentage eigen woningbezit in Almere. 25 Procent van de woningvoorraad is corporatiebezit en 5 procent wordt particulier verhuurd. De sociale huur concentreert zich in Centrum Almere Buiten, Molenbuurt, Indische Buurt en in delen van de Bouwmeesterbuurt en Eilandenbuurt. 

2. Sociaal

In ongeveer de helft van de woningen woont een gezin met kinderen. Het aandeel 45-minners is groter dan gemiddeld in Almere en het aandeel senioren is met zeven procent juist laag. Op enkele plekken in en om het centrum loopt het aandeel oudere bewoners op tot liefst 26 procent. Op termijn verwachten we een lichte ontgroening en vergrijzing, dus minder jonge en meer oude mensen. Met 29 procent is het aandeel Buitenaren van niet-westerse komaf ongeveer gelijk aan het stedelijk gemiddelde. Veel van hen zijn van Surinaamse afkomst. De meeste mensen met een niet-westerse komaf wonen in de Oostvaardersbuurt (39 procent) en de Eilandenbuurt (37 procent). 

Het gemiddeld besteedbaar huishoudensinkomen ligt in Buiten met 35.200 euro net boven het Almeers gemiddelde, met op buurtniveau enkele uitschieters naar boven en beneden. Bewoners van de Sieradenbuurt hebben het hoogste gemiddelde inkomen. In en rondom het centrum is de sociaaleconomische situatie heel anders. Het inkomen is er lager en veel huishoudens moeten het redden op minimumniveau. In de Molenbuurt is het aandeel huishoudens dat op een bijstandsuitkering is aangewezen met 12 procent al jarenlang twee keer zo groot als het stedelijk gemiddelde. En in de Eilandenbuurt is, anders dan je zou verwachten op basis van de wijkstatistieken, sprake van een concentratie van sociaaleconomisch kwetsbare huishoudens. 

3. Economie 

Na Almere Stad is Almere Buiten het stadsdeel met de meeste economische bedrijvigheid. Het stadsdeel heeft ook een unieke economische structuur. Zo bevindt zich op bedrijventerrein De Vaart veel werkgelegenheid in met name de zware industrie. Het gebied Buitenvaart is een (glas)tuinbouwgebied. Verder zijn er binnenstedelijke bedrijventerreinen, zoals Poldervlak, De Rederij en De Stripmaker. Het aandeel zzp’ers in het stadsdeel is opvallend hoog: 14 procent van de Buitenaren is zzp’er (Almere: 11 procent). In een aantal buurten is het ondernemerschap zelfs bijzonder hoog. Zo is in de Sieradenbuurt 65 procent van de werkenden een zzp'er. 

Almere Buiten heeft een adequaat voorzieningenniveau met basisonderwijs, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs, gezondheidszorg en welzijn. Er is een stadsdeelcentrum om te winkelen en een gebied met megastores (Doemere). 

Het centrum van Almere Buiten vraagt bijzondere aandacht. Het gaat om de megastores in Doemere en het winkelcentrum Buitenmere. Alle inzet en krachten zijn nodig om dit gebied aantrekkelijk te laten blijven. Het koopgedrag verandert, de discussie over betaald parkeren is enkele jaren geleden hoog opgelopen en niet zonder gevolgen gebleven, en station Almere Buiten verloor zijn intercitystatus. De intercity lijkt eind 2016 terug te keren. Ook het voortdurend bezig zijn met de herontwikkeling van het centrum draagt niet bij aan de uitstraling en aantrekkingskracht. Uit onderzoek blijkt dat Buitenaren en Almeerders het imago en de identiteit van Almere Buiten sterk associëren met de negatieve beelden die zij hebben van het stadsdeelcentrum.  

4. Leefbaarheid en veiligheid

Almere Buiten komt in de laatste Wijkpeiling positief uit de bus. Het gemiddelde rapportcijfer voor de leefbaarheid lag in 2013 met 7,0 op het Almeers gemiddelde. Met name de Stripheldenbuurt en de Sieradenbuurt scoren hoog op woonomgeving, leefbaarheid, betrokkenheid en veiligheid. Buitenaren geven het rapportcijfer 6,6 voor de veiligheid in hun woonomgeving (Almere: 6,5). Het algemene oordeel over de buurt ligt met een 6,8 iets lager dan het Almeers gemiddelde. 

Op sociaal vlak scoort Buiten minder. Voor sociale samenhang in de buurt geven Buitenaren een 5,4 (Almere: 5,6). Het percentage mensen dat zegt (zeer) gehecht te zijn aan hun buurt is met 53 procent lager dan het stedelijk gemiddelde (59 procent). Met een 4,2 scoort Buiten waar het gaat om sociale participatie (meedoen in de maatschappij) zelfs het laagst in de stad. Met de kanttekening dat de hoogste score in Almere 4,4 is. De Stripheldenbuurt en Sieradenbuurt (die in de wijkpeilingen zijn geclusterd) hebben de meest positieve scores op het algemeen oordeel van de buurt, de leefbaarheid, sociale samenhang en veiligheid. Opvallend is dat ook bij deze buurten het aandeel mensen dat zegt (zeer) gehecht te zijn aan de eigen buurt kleiner is dan het stedelijk gemiddelde. 

Bewonersinitiatieven zijn er volop. Zo hebben bewoners en ondernemers op de archeologische vindplaats Zenit (aan de Evenaar) initiatief genomen om een buurtmoestuin en educatief centrum te maken. In tuindersgebied Buitenvaart zijn de krachten gebundeld en is een ambitieuze visie geformuleerd op de toekomst. De Stripheldenbuurt was de eerste buurt in Almere waar bewoners zich aansloten op een WhatsApp-groep om elkaar te informeren over mogelijk onheil, met een sterk dalend aantal inbraken tot gevolg. Inmiddels zijn ook in andere buurten WhatsApp-groepen gestart.

Met een aantal buurten gaat het minder goed. Het algemeen oordeel over Centrum Buiten, Molenbuurt, Bouwmeesterbuurt en Eilandenbuurt-Noord is beduidend slechter op sociaaleconomische kenmerken, leefbaarheid en veiligheid. Dit zijn de focusgebieden van Almere Buiten. Opvallend hierbij zijn Centrum Almere Buiten (waaronder de Hoofdstedenbuurt) en de Molenbuurt met een rapportcijfer van 6,4 op leefbaarheid en een 5,9 als algemeen oordeel over de buurt (bron: Wijkpeiling 2013). Bij de Eilandenbuurt (in de Wijkpeiling samengenomen met de Indische Buurt) vallen de hoge scores op van overlast door fysieke verloedering en verkeer. Centrum Buiten, het oostelijk deel van de Molenbuurt en in de Bouwmeesterbuurt scoren ook lager op veiligheid.

Er is sprake van een dusdanige stapeling van sociaaleconomische en sociaalmaatschappelijke problemen dat we deze alleen het hoofd kunnen bieden door extra inzet en aandacht. Verschillende trends en ontwikkelingen, zoals slechte gezondheid, werkloosheid en armoede, komen bij elkaar en versterken elkaar negatief. Op verschillende fronten is in de afgelopen jaren extra gewerkt aan het verbeteren van de leefbaarheid en het toekomstperspectief van mensen. Dit zal ook de komende tijd nodig blijven. Extra aandacht is nodig om de negatieve ontwikkeling van de afgelopen jaren in het centrum om te buigen in een positieve richting en om vervolgens deze lijn door te zetten. 

Buiten heeft nog een ander bijzonder focusgebied, namelijk Buitenvaart. Het kassengebied Buitenvaart heeft een bedrijfseconomische stimulans nodig om het gebied en de bewoners veerkracht te bieden. Doel is het opstellen van een innovatieagenda voor economische en duurzame gebiedsontwikkeling.  

5. Huidige aanpak en partners

Almere Buiten wil een stadsdeel zijn waar mensen fijn wonen en leven in een suburbane, groene omgeving. Een stadsdeel waar kinderen gezond opgroeien, waar kansen zijn om je te ontwikkelen en waar je lid bent van de gemeenschap. Een stadsdeel waar je bijdrage aan het welbevinden van anderen gezien en gewaardeerd wordt. Waar ruimte is om initiatieven te nemen en waar je een helpende hand toegestoken wordt als dit nodig is. “Ik ben Buiten, wij zijn Buiten, we maken het samen” vormen de beginregels van het Almere Buiten gedicht op de Evenaar en geven deze visie weer. 

De belangrijkste opgaven waar we de komende jaren in Almere Buiten als gemeente met onze partners mee aan de slag gaan is het verbeteren van de sociaal economische positie van een deel van de bevolking, een goed functionerend stadsdeelcentrum en een Growing Green Buitenvaart. 

Onze belangrijkste partners zijn de woningcorporaties, overige vastgoedpartijen, ondernemers, gezondheids- en welzijnsorganisaties, tuinbouwverenigingen, het onderwijs en de politie. Met de decentralisatie van zorgtaken vanuit de landelijke overheid naar de gemeenten zijn overal in Almere sociaal wijkteams opgericht. Voor Almere Buiten zijn dat er vier: in elke windrichting één (noordoost, zuidoost, noordwest en zuidwest). 

Almere Buiten prijst zich gelukkig met 155 Buitengewone Buitenaren. Deze Buitenaren zijn door andere bewoners genomineerd voor deze eretitel, vanwege hun inzet. Buitengewone Buitenaren vinden hun bijdrage vanzelfsprekend, terwijl zij in de ogen van anderen een buitengewone bijdrage aan hun buurt leveren.